الشيخ محمد علي الگرامي القمي
61
درسهائى از علوم قرآن (فارسى)
درس پنجم : گفتيم كه عدهاى را عقيده بر آن است كه ترتيب سور يقينا به دست وحى نبوده است . ترتيب آيات بعضى جاها توسط وحى صورت نگرفته است ، امّا ترتيب كلام و كلمات و حروف با وحى است . بعضى از افاضل و معاصران و همچنين صاحب التمهيد ، عقيدهشان آن است . در صفحهء 210 اين كتاب دارد كه شك نيست كه عامل نظم كلمات و جمل و تراكيب كلامى وحى است ، و هيچ تحريفى ، تغييرى در اين جهت نيست ، ولى تأليف آيات ضمن سور ، يعنى ترتيب و نظم آيات اكثرا اين گونه است و گاهى اين گونه نيست . و اما ترتيب سور او يقينا اين طور نيست ، اين بعد از وفات پيغمبر است . ما عرض كرديم با اين عقيده به شدت مخالفيم ، هم ترتيب آيات و هم سور ، علاوه بر كلمات و حروف كه معلوم است همهء اينها را ما با وحى مىدانيم . نظر علامهء مجلسى را قبلا گفتم كه ايشان هم معتقد بود كه در قرآن دخالتهايى شده و اين با وحى نيست همين وضعى كه الآن دارد . اينك در اين مبحث مىخواهيم در اين باب سخنانى را عرض كنيم : اولا چند روايت را ذكر مىكنيم كه در كتابهاى مختلفى نقل شده است « 1 » ؛ قرآن را همه مىنوشتند ، مثل درسى كه مىگوييم و همه مىنويسند ، ولى پيغمبر
--> ( 1 ) - تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 19 .